Dumansız Barut
- Ana sayfa
- Bileşenler
- Dumansız Barut
Dumansız barut, bugün neredeyse her fişeğin ve topçu hakkının, pek çok roket motorunun da itici maddesidir. Yerini aldığı kara barutun aksine neredeyse tamamen gaza dönüşerek yanar.
Dumansız barut nedir?
Dumansız barut, nitroselüloz temelli bir itici madde ailesidir. Kara barut ağırlığının yarısından fazlasını duman ve katı artık olarak geride bırakır; dumansız barutun ise neredeyse tamamı gaza dönüşür. Sonuç, aynı ağırlıkta daha fazla enerji, daha temiz bir namlu ve atış yerini ele veren bir duman bulutunun olmamasıdır.
Adına rağmen ince bir toz değildir. Tane, pul, tüp ya da şerit biçiminde şekillendirilir; tanenin boyutu ve şekli ne kadar hızlı yanacağını ve namluda basıncın nasıl yükseleceğini belirler.
Tek, çift ve üç bazlı barut
| Tür | Enerjik baz | Tipik kullanım |
|---|---|---|
| Tek bazlı | Nitroselüloz | Tüfek fişekleri, topçu |
| Çift bazlı | Nitroselüloz ve nitrogliserin | Tabanca ve av fişekleri, havan, roket motorları |
| Üç bazlı | Nitroselüloz, nitrogliserin ve nitroguanidin | Büyük çaplı toplar: tank, deniz ve sahra topçusu |
Nitrogliserin iticinin enerjisini artırır. Nitroguanidin alev sıcaklığını düşürür; bu da namlu ağzı parlamasını azaltır ve namlunun aşınmasını yavaşlatır.
İticinin içinde başka neler var?
Enerjik bazın yanında bir iticide küçük miktarlarda katkı maddeleri bulunur. Stabilizörler nitroselülozun kimyasal yaşlanmasını yavaşlatır, böylece depodaki mühimmat güvenli ve tutarlı kalır. Dibütil ftalat gibi plastikleştiriciler ve yüzey geciktiricileri tanenin yanmaya nasıl başlayacağını denetler; alev bastırıcılar namlu ağzı parlamasını azaltır.
Kısa tarihçe
- 1846: Christian Friedrich Schönbein, o dönem pamuk barutu denen nitroselülozu elde eder.
- 1884: Paul Vieille, Fransa'da ilk kullanışlı dumansız barut olan Poudre B'yi üretir.
- 1887: Alfred Nobel, nitroselüloz ve nitrogliserinden oluşan çift bazlı balistit barutunun patentini alır.
- 1889: İngiltere, bir başka çift bazlı itici olan korditi kabul eder.
- 1940'lar: Büyük toplarda namlu ağzı parlamasını azaltmak için nitroguanidinli üç bazlı iticiler yaygınlaşır.
BÖRÜ SAVUNMA'nın itici ham maddeleri
BÖRÜ SAVUNMA aşağıdaki itici ham maddelerini üretir ve tedarik eder. Her biri teknik sayfasına bağlanır.
- Nitroselüloz: her dumansız barutun temeli.
- Nitrogliserin: çift ve üç bazlı iticilerin enerjik plastikleştiricisi.
- Nitroguanidin: üç bazlı iticilerin düşük sıcaklıkta yanan bileşeni.
- Guanidinyum Nitrat: gaz jeneratörlerinde ve itici kimyasında kullanılan bir guanidin tuzu.
- Dibütil Ftalat: plastikleştirici ve yüzey geciktirici.
- Potasyum Nitrat: dumansız barut hakkını ateşleyen kara barut ateşleyicilerinin oksitleyicisi.
Sayfanın son gözden geçirilme tarihi: